Chiaroscuro tekniği, genellikle resim alanında kullanılan bir terimdir. Zıtlık için kullanılan bu terim, İtalyanca kökenlidir ve ışık gölge anlamını taşımaktadır. Sanatta karanlık ve aydınlığın oluşturduğu zıtlık, chiaroscuro tekniği olarak adlandırılmaktadır. Görüntü estetiğinin temel taşlarından biri olan chiaroscuro tekniği, fotoğraf ve video alanında da karşımıza çıkmaktadır.
Chiaroscuro Nasıl Okunur?
Öncelikle chiaroscuro kelimesinin nasıl telaffuz edildiği ile yazımıza başlayalım. Chiaro kelimesi “ışık”, oscuro kelimesiyse “gölge” anlamını taşımaktadır. İtalyan kökenli bu kelimenin okunuşu konusunda insanlar zaman zaman zorluk yaşayabilmektedir. Kelimenin İngilizce okunuşu şu şekildedir: kee·aa·ruh·skyuor·row. Alt kısımda cambridge.org sitesinden alınan Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi’nde ”chiaroscuro” kelimesinin okunuşunu dinleyebilirsiniz:
Birleşik Krallık İngilizcesi:
Amerikan İngilizcesi:
Chiaroscuro Tekniği Nedir?
Chiaroscuro tekniği, ilk olarak resim sanatında ortaya çıkmıştır. Tekniğin kökeni, Rönesans döneminde renkli kağıtlar üzerine yapılan çizimlere kadar uzanmaktadır. İlgili dönemde ressamlar beyazdan siyaha yönelen ton çalışmaları gerçekleştiriyorlardı. Bu çalışmalar, ilerleyen dönemlerde gelenek haline gelmiştir. Chiaroscuro tekniğinin en önemli kullanım amacı resme boyut kazandırmaktır.
Chiaroscuro Tekniği Nasıl Kullanılır?
Hollandalı ressam Rembrandt, chiaroscuro konusunda kült isimlerden biridir. Bu tekniği uygulayarak çok başarılı eserler ortaya koymuştur. Rembrandt tekniği ile birlikte cameo yani arka planın tamamen karanlık ve resmedilen nesnenin aydınlık olduğu ve siluet yani arka planın aydınlık ve nesnenin karanlıkta olduğu uygulamalar bulunmaktadır. Ressam Caravaggio chiaroscuro kullanımında başarılı örnekler veren bir başka isimdir.
Video ve Fotoğrafta Chiaroscuro
Rönesans döneminden günümüze ulaşan bu teknik, fotoğraf ve video alanında da kullanılmaktadır. Gölge ve ışık kullanımı her iki alanda da son derece önemlidir. Hem esere estetik değer katması hem de boyut kazandırması nedeniyle chiaroscuro ile başarılı sonuçlara ulaşılabilir.
1920 yılında çekilen korku/gizem türündeki Dr. Caligari’nin Muayenehanesi isimli film, bu tekniğin kullanıldığı ilk sinema eseri olarak kabul edilebilir. Sessiz sinema döneminde siyah beyaz olarak kaydedilen film, sanatsal açıdan kült bir eser olma özelliği taşımaktadır. Alman Sineması başta olmak üzere bu dönemde chiaroscuro ışıklandırma ile birçok örnek verilmiştir. Hollywood’a baktığımızda ise Orson Welles’in baş yapıtı Citizen Kane (Yurttaş Kane) filminde ışık gölge kullanımının ön planda olduğu sahneler göze çarpmaktadır.
Fotoğraf sanatında bugün birçok kişinin kullandığı siluet ve portre çalışmalarının temelini bu teknik oluşturmaktadır. Özellikle stüdyo fotoğrafçılığında sıkça kullanılan bu teknikle Ankara Üniversitesi’nin Açık Ders isimli platformunda bulunan Stüdyo Fotoğrafı Teknikleri isimli PDF dosyasından bilgi alabilirsiniz. Blog kısmından fotoğraf ve video ile ilgili diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz.